Deepavali: 5 ದಿನಗಳ ಬೆಳಕಿನ ಹಬ್ಬದ ಹಿಂದಿನ ಪುರಾತನ ಕಥೆ, ಪುರಾಣ ಮತ್ತು ಸಂಪೂರ್ಣ ಆಚರಣೆ ವಿವರ

ನರಕಾಸುರನ ವಧೆಯಿಂದ ಬಲಿ ಚಕ್ರವರ್ತಿಯ ಆಗಮನದವರೆಗೆ – ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ದೀಪಾವಳಿ (Deepavali) ಏಕೆ ಇಷ್ಟು ವಿಶೇಷ?

Deepavali
Deepavali: ನರಕಾಸುರನ ವಧೆಯಿಂದ ಬಲಿ ಚಕ್ರವರ್ತಿವರೆಗೆ – 5 ದಿನಗಳ ಪುರಾತನ ಕಥೆ

ಬೆಂಗಳೂರು: ದೀಪಾವಳಿ ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಪಟಾಕಿ, ಹೊಸ ಬಟ್ಟೆ, ಸಿಹಿ ತಿಂಡಿಗಳ ಹಬ್ಬವಲ್ಲ. ಇದು ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳ ಪುರಾಣ, ಇತಿಹಾಸ, ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಹೊತ್ತು ತಂದಿರುವ ಮಹಾ ಹಬ್ಬ. ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ದೀಪಾವಳಿಯನ್ನು 5 ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿ ದಿನಕ್ಕೂ ಒಂದೊಂದು ಪುರಾತನ ಕಥೆ ಇದೆ, ಒಂದೊಂದು ಅರ್ಥವಿದೆ.

1ನೇ ದಿನ: ಧನತ್ರಯೋದಶಿ – ಧನ್ವಂತರಿಯ ಜನ್ಮದಿನ

ಧನತ್ರಯೋದಶಿ - Niyatam

ದೀಪಾವಳಿಯ (Deepavali) ಮೊದಲ ದಿನ ಧನತ್ರಯೋದಶಿ. ಪುರಾಣಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಸಮುದ್ರ ಮಂಥನದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸಮುದ್ರದಿಂದ ಅಮೃತ ಕಲಶದೊಂದಿಗೆ ಧನ್ವಂತರಿ ದೇವರು ಉದ್ಭವಿಸಿದ ದಿನವೇ ಇದು. ಧನ್ವಂತರಿ ಆಯುರ್ವೇದದ ದೇವರು. ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ದಿನ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಇದೇ ದಿನ ಕುಬೇರ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷ್ಮಿ ದೇವಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಜನರು ಚಿನ್ನ, ಬೆಳ್ಳಿ, ಹೊಸ ಪಾತ್ರೆ, ಹೊಸ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದನ್ನು ಧನ್ ತೇರಸ್ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಹೊಸದನ್ನು ಖರೀದಿಸಿದರೆ ಮನೆಗೆ ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಬರುತ್ತಾಳೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ.

2ನೇ ದಿನ: ನರಕ ಚತುರ್ದಶಿ – ನಾಳೆ ಎಣ್ಣೆ ಸ್ನಾನದ ದಿನ – ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯ

ನರಕ ಚತುರ್ದಶಿ / ಎಣ್ಣೆ ಸ್ನಾನ - Niyatam

ಕರ್ನಾಟಕದ ದೀಪಾವಳಿಯ (Deepavali) ಜೀವಾಳವೇ ನರಕ ಚತುರ್ದಶಿ. ನಾಳೆ ಮುಂಜಾನೆ ಸೂರ್ಯೋದಯಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ ಮಾಡುವ ಎಣ್ಣೆ ಸ್ನಾನವೇ ಈ ಹಬ್ಬದ ಹೈಲೈಟ್.

ಪುರಾತನ ಕಥೆ ಏನು?

ನರಕಾಸುರ ಎಂಬ ರಾಕ್ಷಸನು ದೇವತೆಗಳನ್ನೂ, 16,000 ರಾಜಕುಮಾರಿಯರನ್ನೂ ಸೆರೆ ಹಿಡಿದು ಕಾಟ ಕೊಡುತ್ತಿದ್ದನು. ಅವನ ದೌರ್ಜನ್ಯ ತಡೆಯಲಾಗದೆ ದೇವತೆಗಳು ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ಮೊರೆ ಹೋದರು. ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ತನ್ನ ಪತ್ನಿ ಸತ್ಯಭಾಮೆಯೊಂದಿಗೆ ಯುದ್ಧ ಮಾಡಿ ನರಕಾಸುರನನ್ನು ಕೊಂದನು. ನರಕಾಸುರ ಸಾಯುವ ಮುನ್ನ ಒಂದು ವರ ಕೇಳಿದನು – “ನಾನು ಸತ್ತ ದಿನವನ್ನು ಎಲ್ಲರೂ ಸಂತೋಷದಿಂದ, ಎಣ್ಣೆ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ, ಹೊಸ ಬಟ್ಟೆ ತೊಟ್ಟು, ದೀಪ ಹಚ್ಚಿ ಆಚರಿಸಬೇಕು” ಎಂದು. ಕೃಷ್ಣನು ಅದಕ್ಕೆ ಒಪ್ಪಿದನು. ಅದೇ ದಿನ ನರಕ ಚತುರ್ದಶಿ.

ಆದ್ದರಿಂದಲೇ ಈ ದಿನ ಮುಂಜಾನೆ ಎಣ್ಣೆ ಹಚ್ಚಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುವುದು ಪವಿತ್ರ. ಎಣ್ಣೆಯಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷ್ಮಿ, ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಗಂಗಾ ವಾಸವಾಗಿರುತ್ತಾಳೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ. ಸ್ನಾನದ ನಂತರ ಹೊಸ ಬಟ್ಟೆ ತೊಟ್ಟು, ದೇವರಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಹಿರಿಯರ ಕಾಲಿಗೆ ಬಿದ್ದು, ಹೋಳಿಗೆ, ಕರ್ಜಿಕಾಯಿ, ಚಕ್ಕುಲಿ, ನಿಪ್ಪಟ್ಟು ತಿಂದು, ಸಂಜೆ ಮನೆ ತುಂಬಾ ದೀಪ ಹಚ್ಚಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ನರಕ ಚತುರ್ದಶಿಯನ್ನೇ ನಿಜವಾದ ದೀಪಾವಳಿ ಎಂದು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.

3ನೇ ದಿನ: ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ – ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಪೂಜೆ ಮತ್ತು ರಾಮನ ವನವಾಸದಿಂದ ಮರಳಿದ ದಿನ

ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಪೂಜೆ / ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ - Niyatam

ಅಮಾವಾಸ್ಯೆಯ ರಾತ್ರಿ ದೀಪಾವಳಿಯ (Deepavali) ಮುಖ್ಯ ರಾತ್ರಿ. ಇದಕ್ಕೆ ಎರಡು ದೊಡ್ಡ ಪುರಾಣ ಕಥೆಗಳಿವೆ.

1. ರಾಮಾಯಣದ ಕಥೆ: 14 ವರ್ಷಗಳ ವನವಾಸ ಮತ್ತು ರಾವಣನನ್ನು ಕೊಂದ ನಂತರ ಶ್ರೀರಾಮನು ಸೀತೆ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷ್ಮಣನೊಂದಿಗೆ ಅಯೋಧ್ಯೆಗೆ ಮರಳಿದ ದಿನವೇ ಇದು. ಅಯೋಧ್ಯೆಯ ಜನರು ರಾಮನನ್ನು ಸ್ವಾಗತಿಸಲು ಇಡೀ ನಗರವನ್ನು ದೀಪಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದರು. ಅಂದಿನಿಂದ ದೀಪಾವಳಿ ಎಂದರೆ “ದೀಪಗಳ ಸಾಲು” ಎಂದೇ ಅರ್ಥ.

2. ಸಮುದ್ರ ಮಂಥನದ ಕಥೆ: ಸಮುದ್ರ ಮಂಥನದಿಂದ ಲಕ್ಷ್ಮಿ ದೇವಿ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ದಿನವೂ ಇದೇ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ದಿನ ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಪೂಜೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮನೆಯನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛ ಮಾಡಿ, ಮಾವಿನ ತೋರಣ, ರಂಗೋಲಿ ಹಾಕಿ, ದೀಪ ಹಚ್ಚಿದರೆ ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಮನೆಗೆ ಬರುತ್ತಾಳೆ.

ಈ ದಿನ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಹೊಸ ಲೆಕ್ಕಪುಸ್ತಕ ಆರಂಭಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದನ್ನು ಚೋಪಡಾ ಪೂಜೆ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.

ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್‌ಗೆ ವಿದಾಯ ಹೇಳಿದ Cristiano Ronaldo – 23 ವರ್ಷ, 234 ಪಂದ್ಯ, 146 ಗೋಲ್‌ಗಳ ದಂತಕಥೆ ಅಂತ್ಯ!

4ನೇ ದಿನ: ಬಲಿಪಾಡ್ಯಮಿ – ಕರ್ನಾಟಕದ ಹೆಮ್ಮೆಯ ಹಬ್ಬ

ಬಲಿಪಾಡ್ಯಮಿ / ಗೋ ಪೂಜೆ - Niyatam

ಇದು ಉತ್ತರ ಭಾರತಕ್ಕಿಂತ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ವಿಜೃಂಭಣೆಯಿಂದ ಆಚರಿಸುವ ಹಬ್ಬ. ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರಿ ರಜೆ ಕೂಡ ಇದೇ ದಿನ.

ಪುರಾತನ ಕಥೆ – ಬಲಿ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಮತ್ತು ವಾಮನ:

ಬಲಿ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಮಹಾ ದಾನಿ, ಪ್ರಜಾಪಾಲಕ ರಾಜ. ಆದರೆ ಅವನ ಅಧಿಕಾರ ಬೆಳೆದಂತೆ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಭಯವಾಯಿತು. ಆಗ ವಿಷ್ಣುವು ವಾಮನ ಅವತಾರ ತಾಳಿ ಬಲಿಯ ಬಳಿ ಬಂದು 3 ಹೆಜ್ಜೆ ಭೂಮಿಯನ್ನು ದಾನವಾಗಿ ಕೇಳಿದನು. ಬಲಿ ಒಪ್ಪಿದನು. ವಾಮನನು ವಿರಾಟ್ ರೂಪ ತಾಳಿ ಒಂದು ಹೆಜ್ಜೆಗೆ ಭೂಮಿ, ಎರಡನೇ ಹೆಜ್ಜೆಗೆ ಆಕಾಶವನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿದನು. ಮೂರನೇ ಹೆಜ್ಜೆಗೆ ಜಾಗವಿಲ್ಲದಾಗ ಬಲಿಯು ತನ್ನ ತಲೆಯನ್ನೇ ಮುಂದೆ ಮಾಡಿದನು. ವಿಷ್ಣು ಅವನ ಭಕ್ತಿಗೆ ಮೆಚ್ಚಿ, ವರ್ಷಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ತನ್ನ ಪ್ರಜೆಗಳನ್ನು ನೋಡಲು ಭೂಮಿಗೆ ಬರುವಂತೆ ವರ ನೀಡಿದನು. ಬಲಿಯು ಭೂಮಿಗೆ ಬರುವ ದಿನವೇ ಬಲಿಪಾಡ್ಯಮಿ. (Deepavali)

ಈ ದಿನ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಬಲಿ ಪೂಜೆ, ಗೋ ಪೂಜೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮನೆ ಮುಂದೆ ಬಲಿಯೇಂದ್ರನ ಪ್ರತಿಮೆ ಮಾಡಿ ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

5ನೇ ದಿನ: ಭಾಯ್ ದೂಜ್ – ಸಹೋದರ ಸಹೋದರಿಯ ಬಾಂಧವ್ಯ

ದೀಪಾವಳಿಯ ಕೊನೆಯ ದಿನ ಭಾಯ್ ದೂಜ್.

ಭಾಯ್ ದೂಜ್ - Niyatam

ಪುರಾತನ ಕಥೆ: ಯಮಧರ್ಮರಾಯನು ತನ್ನ ತಂಗಿ ಯಮುನಾ ದೇವಿಯ ಮನೆಗೆ ಬಂದು ಭೋಜನ ಮಾಡಿದ ದಿನವೇ ಇದು. ಯಮುನಾ ತನ್ನ ಅಣ್ಣನಿಗೆ ತಿಲಕವಿಟ್ಟು, ಆರತಿ ಮಾಡಿ, ಸಿಹಿ ತಿನ್ನಿಸಿದಳು. ಯಮನು ಸಂತೋಷಗೊಂಡು, “ಈ ದಿನ ಯಾವ ಸಹೋದರಿ ತನ್ನ ಸಹೋದರನಿಗೆ ತಿಲಕವಿಟ್ಟು ಆರತಿ ಮಾಡುತ್ತಾಳೋ, ಆ ಸಹೋದರನಿಗೆ ಅಕಾಲ ಮರಣ ಬರುವುದಿಲ್ಲ” ಎಂದು ವರ ನೀಡಿದನು. ಅದೇ ಭಾಯ್ ದೂಜ್. ಈ ದಿನ ಸಹೋದರಿ ಸಹೋದರನಿಗೆ ಆರತಿ ಮಾಡಿ, ಹಣೆಗೆ ಕುಂಕುಮವಿಟ್ಟು, ಸಿಹಿ ತಿನ್ನಿಸಿ ಆಶೀರ್ವದಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಸಹೋದರ ಸಹೋದರಿಗೆ ಉಡುಗೊರೆ ನೀಡುತ್ತಾನೆ.

ಗೋವರ್ಧನ ಪೂಜೆಯ ಕಥೆ

ಇದರ ಮಧ್ಯೆ ಗೋವರ್ಧನ ಪೂಜೆಯೂ ಬರುತ್ತದೆ. ಇಂದ್ರನ ಅಹಂಕಾರವನ್ನು ಮುರಿಯಲು ಕೃಷ್ಣನು ಗೋವರ್ಧನ ಪರ್ವತವನ್ನು ಬೆರಳ ಮೇಲೆ ಎತ್ತಿ ಗೋಕುಲವನ್ನು ಕಾಪಾಡಿದ ದಿನ. ಆದ್ದರಿಂದ ಗೋವುಗಳಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆ. (Deepavali)

ಹೀಗಾಗಿ ದೀಪಾವಳಿ ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಒಂದು ಹಬ್ಬವಲ್ಲ, 5 ದಿನಗಳ 5 ಪುರಾಣಗಳ ಸಂಗಮ.